گروه شیمی پژوهشسرای خلیج فارس

لوگوی گروه شیمی پژوهشسرای خلیج فارس

 

مقدمه

امروزه با توسعه IT و حضور برنامه ها و نرم افزارهاي مختلف رايانه اي در ابعاد مختلف اجتماعي و علمي باعث شده است كه علم شيمي نيز از اين مقوله مستثني  نباشد و تعداد زيادي از نرم افزارهاي مختلف به كمك مباحث علم شيمي آمده تاباعث توسعه بيش از پيش اين علم گردد يكي از نرم افزارهايي كه امكانات خوبي در خصوص رسم مولكولهاي شيميايي و مباحثات اندازه هاي اتمي ومولكولي دارد نرم افزار chem. Office مي باشد كه برنامه نويسان اين نرم افزار توانسته اند با ارائه نمونه هاي مختلف اين برنامه هر بار كارايي علمي آن را افزايش دهند و بروز بودن آن راميسر نمايند.

بحث:

نرم افزار chem. Office به طور مستقل بر روي تمامي رايانه هاي pc قابل نصب است همچنين قابل رايت مي باشد اين برنامه داراي رمز RLPG-CG50-5K22-VKVK-RF key: reg مي باشد كه مراحل نصب آن به صورت زير است. Cd  حاوي برنامه را در رايانه خود قرار دهيد و پوشه chem office را باز كنيد (پوشه chem office حاوي reg key مي باشد) سپس پوشه Auto run را كليك نمائيد سپس با كليك بر روي عبارت next نصب را تا صحفه وارد نمودن serial number كه عبارت 7654321 است ادامه دهيد و reg key را وارد نمائيد و در صحفه بعدي بهتر است عبارت complete را انتخاب كنيد تانرم افزار به طور كامل نصب شود .

بر اي باز نمودن برنامه ابتدا از منو start  و سپس program عبارت 2004 chem office  را انتخاب كنيد حال نواري مشاهده مي شود كه داراي 9 لينك است كه دوتا از اين لينك ها ابزارهاي نرم افزار است يكي با علامت حلقه بنزني سبز رنگ  3D كه با عبارت./8 chem draw ultra مشخص شده و ديگري حلقه بنفش رنگ 3d كه با عبارت./8 chem 3d ultra مشخص شده است .

 A) بخش Chem draw ultra

اين بخش از نرم افزار يك برنامه 2 بعدي است كه امكانات فراواني براي رسم مولكولها و محاسبه اندازه هاي مولكولي دارد كه در ادامه يك به يك شر ح آنها خواهد آمد ( با انتخاب  لينك (صحفه سفيد) مي توانيد یک يا چند صحفة chem draw را در اختيار داشته باشيد.)

الف) نوار TOOLS - كه به صورت يك نوار جداگانه در سمت چپ صفحه باز شده است داراي 18 لينك است و هر كدام داراي عملكرد خاصي هستند.1)ً تعدادي از لينك ها خاص رسم پيوند هاي مختلف مثل" ' / 2) لينك هاي    براي حساس نمودن قسمتي از صفحه است كه در آن مولكول خاصي رسم شده است 3)لينك A اين امكان را فراهم مي كند كه در هر نقطه از مولكول نماد هر اتم دلخواه و يا هر عبارت دلخواه را قرار دهيم( ضمناً همه عبارت دلخواه را در صحفه chem draw را تايپ نماييد و سپس جابه جا نمائيد) . 4) لينك  مي تواند قسمت هاي دلخواه را پاك نمايد 5) لينك  انواع مختلف اربيتالها را معرفي مي كند 6) لينک    به كمك اين لينك مي توان زنجيره هاي كربني را با تعداد دلخواه كربن در هر قسمت مولكول اضافه نمود.

7) اين لينك مي تواند نواري را باز نمايد كه هر لينك اين نوار تعداد زيادي مولكولهاي معروف مانند آروماتيك ها اسيدها و هم چنين وسایل آزمايشگاهي را شامل مي شود.

پيشنهاد مي شود با كليك روي لينك هاي ديگر كارايي آنهارا امتحان نماييد.

ب) لينك view از نوار ابزاربالاي صفحه

( نكته: براي استفاده از ابزارهاي اين لينك بايد ابتدا قسمتهاي دلخواه از مولكولهاي رسم شده را حساس كنيد)

1- لينك هاي 1 تا 4 به ترتيب حضور يا عدم حضور نوارهاي general , tools object, style را تعيين مي كند كه مي بايست تيك آنها را بر نداريد .

2- لينك show analysis windows صفحة كوچكي را باز مي كند كه در آن فرمول مولكولي جرم مولكولي و تعداد نوع اتم ها و...  قسمتي از صفحه را كه قبلاً حساس شده است بيان مي كند و عبارت paste پائين صفحة كوچك باعث قرار گرفتن اطلاعات اين صفحه در صفحه اصلي chem. Draw مي شود .

3-  show chemical properties windows صفحه كوچكي را باز مي كند كه با انتخاب عبارت ها مي توان نقاط ذوب و جوش و كريستال شدن و انرژي پايداري و ... را مشاهده نموده و با كليك برروی عبارت paste آنها را در كنار مولكول ثبت كنيد اگر عبارت هاي اضافي را مي خواهيد حذف نمائيد در صحفه كوچك علامت را برداريد.

4- show periodic table اين لينك جدول تناوبي عناصر را نمايان مي كند كه مي توان هر اتم آن را انتخاب و در هر قسمت دلخواه در صحفه chem draw قرار داد (ابتدا به كمك عبارت  Aاز tools نقطة دلخواه را مشخص سپس اتم دلخواه را از جدول انتخاب كنيد.)

 5- show character map تعداد زيادي از كاراكترهاي شيميايي و رياضي را دراختيار شما قرار مي دهد همانند symbole در word همچنين كشاب بالاي صفحه امكان تغيير font نوشته ها را فراهم مي كند.

ضمناً يادآور شود كه مي بايست ابتدا با عبارتA  نقاط دلخواه مشخص شده باشد.

6- other tools bar اين لينك زير مجموعه اي دارد كه علاوه براينكه تعداد زيادي از لينك هاي نوار tools را شامل مي شود ابزارهاي ديگري نيز در اختيار شما قرار مي دهد.

7- لينك هاي پايين نوار view اندازه صفحه chem draw را تغيير مي دهد.

ج) لينك structure در نوار اصلي بالاي صفحه

براي استفاده از ابزارهاي اين لينك بايد ابتدا مولكول يا هرقسمت كه موردمطالعه مي باشد را از صحفه chem draw حساس كنيم.

1) bond propertise به كمك كشاب هاي موجود در صحفه كوچك باز شده مي توان نوع نمايش پيوند ها را تغيير داد مثلاًٌ نقطه چين موجي يا دو گانه و سه گانه و ... را انتخاب نمود.

2) check structure : اين نرم افزار مي تواند اشتباهات شما را در رسم فرضي مولكولها مشخص نمايد و محل اشتباه را نشان مي دهد مثلاً اگر كربن بيش از 4 پيوندها داشته باشد.

3) clean up structure : به طور اتوماتيك اطلاعات خاصي را ر وي ساختار ايجاد مي كند از لحاظ زاويه طول پيوند ها و....

4)Add 3D properties : اين لينك و نوار زير مجموعه آن مي توانند امكان تغيير اندازه طول پيوندها و ايجاد كشيدگي يا فرو رفته گي و يا ايجاد اشكال هندسي مختلف رافراهم نماينددرصفحه2بعدي plan يا فصل line ياسه بعدي Exclusion sphere

5)predict 13c-NMR, predict IH-NMR : همان طور كه از اسم آنها پيداست طيف NMR تركيب را رسم مي كنند.

6)convere name to structure : صفحه كوچكي را در اختيار قرار مي دهد كه با تايپ نام تركيبات دلخواه شكل آنها رسم مي شود.

7)convert structure to name : عكس عمل فوق را انجام مي شود يعني با حساس كردن تركيب درصفحه و كليك درروي اين ابزار نام تركيب زير آن paste مي شود.

د) لينك text در نواربالاي صفحه

ويژگي هاي نوشتاري را برروي صفحه chem Draw كنترل مي كند اعم از نوع font و نحوه نگارش و...

ر) لينك on line در نوار بالاي صفحه

اين لينك همراه منوهاي زير مجموعه شما را با سايت اينترنتي مربوط به نرم افزار مرتبط مي كند كه امكان به روزسازي نرم افزار براي كشور ما امكان پذير نيست.

«يكي از اصلي ترين مزاياي بخش chem draw  در نرم افزارهاي chem office اين است كه مي توان مولكولهايي رسم نمودو يا واكنش هاي نوشته شده در اين صفحات را به صفحات word يا power point و ... منتقل نمود و براي طراحي سوالات امتحاني بسيار مفيد مي باشد.»

بخش chem 3d ultra(3D بنفش رنگ)

اين بخش از نرم افزار chem. Office  يك صفحه سه بعدي در اختيار قرار مي دهد (آبي رنگ) و از آنجايي كه در نوار General دومين نوار بالاي صفحه با حضور يك لينك سبز رنگ به شكل 3d امكان باز نمودن chem. Draw فراهم مي شود پس مي توان مولكولها را در فضاي chem. Draw (2بعدي) رسم نمود سپس به chem. Draw سه بعدی انتقال داد  ( pasteو Copy از لينك Edit )

الف) فلش هاي 4 گوشه صفحه امكان چرخيدن مولكولها را در جهت هر فلش فراهم مي نمايد (روي فلش ها كليك كنيد وبدون برداشتن انگشت خود موس را جابه جا نماييد)

ب) نوار ابزار عمودي سمت چپ صفحه

1)   : امكان انتخاب و يا حساس نمودن بخش هاي دلخواهي از صفحه chem ultra را فراهم مي كند ( با Draw نمودن) و با قرار گرفتن موس بر روي هر قسمت اطلاعات اندكي از مولكول را ارائه مي نمايد.

2)   : چرخش دو بعدي

3)   : مي توان به كمك اين گزينه مولكولها را كوچك يا بزرگ نمود.

مابقي گزينه قبلاً معرفي شده اند.

ج):اولين لينك نوار اصلي بالاي صفحه از سمت چپ در كشاب خود عبارت Restor را دارد كه يك حافظه است براي نگهداري صفحات گذشته و نمایش یكجاي آنها

د) لينك view از نوار اصلي بالاي صفحه

1) solvene Accessible : صفحة كوچكي را در اختيار قرار مي دهد كه مي توان رنگ مولكول را عوض نمود و شكل فضا پركن از ابر الكتروني را نمايش مي دهد.

ذ) لينك tools از نوار اصلي بالاي صفحه

1) show movie controller : كنترل playing پائين صفحه را كه چرخش مولكولها را در لينك Analyze (spin) وجود دارد كنترل مي كند

2)show Rotation Bars : با فلش هاي 4 طرف صفحه مي توان مولكول را در راستاي محورهاي x و y چرخاند حذف يا تأييد نمود.

3)show H and lps : نشان دادن H ها روي مولكول يا عدم حضور H ها (بهتر است لينك را برنداريد)

4) Magnify : هر بار كليد روي اين لينك يك سايز مولكول را بزرگتر مي كند و مي توان از  نيز به جاي آن استفاده نمود.

5) reduce : عكس عمل فوق را انجام مي دهد يعني هر بار كليك يك سايز كوچكتر ( ) همان كاري كه  سمت چپ صفحه انجام مي دهند .

6) Reflect : كشاب اين لينك امكان مشاهده مولكول در صفحه مختلف  را فراهم مي كند.

7)Fit model to windows : اندازه واقعي مولكول را با تقريب سيستم window ارائه مي كند (به نوعي حذف اثرات  و )

ر) لينك Analyze :

1) spin Abute x,y,z Axis هر لينك جداگانه امكان نمايش چرخش مولكول در راستاي x,y,z را فراهم مي كندكه البته اين نمايش توسط نوار پايين صفحه كه حضور آن توسط show movie control در لينك tools وجود دارد قابل كنترل است.

2) show measurmene  : كشاب باز شده از اين لينك آناليزي از طول پيوند ها در جدولي در سمت راست صفحه ارائه مي دهد.

ز) لينك هاي mopace , Gaussian , Camess ,MMZ مربوط به نرم افزارهاي ديگري هستند كه در خصوص اندازه هاي اتمي و مولكولي اطلاعات زيادي در اختيار مي گذارند و امكان ارتباط با اين نرم افزارها و دانلود آنها از سايت هاي مربوطه در chem office فراهم است.

م) كشاب روي دومين نوار از بالاي صفحه

 لينك هايي رادر اختيار مي گذارد كه نوع رسم ساختار مولكولي را ارائه مي دهند .

مثلاً Ball & stick روش گلوله و خط و space filling روش فضا پركن و stick خطهاي Blond

ن) علامت monitoring سمت راست كشاب امكان تغيير رنگ صفحه را فراهم مي كند (روي ان كليك كنيد)

و) عينك: قرمز آبي) صفحه روبروی شما را آبي و صفحة پشت آن را قرمز نشان مي دهد و اگر شما عينكي با شيشه هاي از همان رنگ مثلاً قرمز يا آبي به چشمهاي خود بزنيد يك شكل سه بعدي از مولكول خواهيد ديد و عينك بعدي رنگ آميزي  كاملتري را به شما ارائه ميكند.

ه) علامت دو مكعب  : هم زمان 2 ساختار از مولكولهاي درون صفحه ارائه مي دهد

ي) علامت C  روي دومين نوار بالاي صفحه: نوع اتم هاي سازنده مولكول را روي شكل ثبت مي كند.

 و علامت    اتم ها را  شماره گذاري نموده و در كنار نماد آن اتم ثبت مي كند.

 

به همت احمد حسيني دبير شيمي ناحيه دو اراك

انتشار اشعه ایکس
یک الکترون می تواند در لایه های اتمی جابه جا شود و یک لایه به لایه ای که هنوز پر نشده نقل مکان پیدا می کند. اگر این انتقال به لایه پائین تر باشد با آزاد شدن انرژی همراه بوده که میزان این تابش انرژی با اختلاف سطح انرژی دو لایه برابر خواهد بود. اگر این تابش انرژی شکل فوتون به خود گرفته و دارای کمیت انرژی کافی باشد. اصطلاحاً اشعه ایکس نامیده می شود. بالعکس اگر حرکت الکترون به لایه بالاتر باشد،  این انتقال مستلزم جذب مقداری انرژی توسط الکترون است که مثلاً می توان با تابش اشعه ایکس به آن، ‌این انرژی را تأمین کرد. در تولید اشعه ایکس از سه خاصیت اتمهای تنگستن در هدف لامپ مولد اشعه ایکس استفاده می شود:
1- میدان الکتریکی
2- انرژی همبستگی مدارات الکترونی
احتیاج اتم به قرارگرفتن در پائین ترین وضعیت انرژی.
 

اثر متقابل اشعه ایکس و ماده
فوتون های اشعة ایکس ممکن است با الکترون های مداری یا هستة اتم ها برخورد نمایند که البته در محدودة انرژی اشعة ایکس تشخیص برخوردها غالباً با الکترون های مداری می باشد. 5 راه اصلی برای برخورد یک فوتون اشعة ایکس با ماده وجود دارد:
1. پراکندگی همدوس          Coherent Scattering
2. اثر فتو الکتریک              Photoelectric effect    
3. پراکندگی کمپتون        Compton Scattering          
4. تولید جفت                 Pair Production       
5. تجزیه توسط فوتون    Photodisintegration    

1- پراکندگی همدوس
برخوردی است که بدون ایجاد هرگونه تغییری در طول موج پرتو، فقط جهت آن را تغییر می¬دهد. این برخورد به 2 صورت پراکندگی تامسون و ریلی وجود دارد.
در پراکندگی تامسون یک الکترون منفرد در برخورد شرکت می نماید و لیکن پراکندگی ریلی از برخورد مشترک با تمام الکترون های یک اتم نتیجه می گردد. در محدودة انرژی ایکس تشخیص تعداد کمی پراکندگی همدوس رخ می دهد که گرچه موجب مه آلودگی فیلم می شود ولیکن اهمیت چندانی ندارد.
2- اثر فتوالکتریک
در این برخورد یک فوتون تابشی با انرژی کمی بیشتر از انرژی همبستگی یک الکترون لایة k به یکی از الکترون های این مدار برخورد کرده و آن را از مدارش خارج می کند. تمام انرژی فوتون به الکترون انتقال می یابد. این الکترون به صورت فوتوالکترون در فضا رها می شود. جای خالی الکترون در لایة k توسط الکترون از لایة مجاور پر می گردد. این الکترون مداری انرژی به شکل اشعة ایکس از دست می دهد که اشعة ایکس اختصاصی گفته می شود و جزء خصوصیات هر عنصر می باشد. برخورد فتوالکتریک به دو عامل انرژی اشعه و عدد اتمی مادة جاذب بستگی دارد و از نقطه نظر کیفیت تصویر مطلوب می باشد؛ چرا که عالی ترین کنتراست را بدون تولید میزان قابل توجهی از تشعشعات اسکتر تولید می نماید ولی متاسفانه اکسپوژر بیمار در مقایسه با سایر برخوردها بیشتر است.
3- پراکندگی کمپتون
در این برخورد یک فوتون تابشی با انرژی نسبتاً بالا با یک الکترون آزاد از لایة خارجی اتم برخورد کرده و آن را از مدارش خارج می نماید. فوتون مذبور منحرف شده و در جهت جدیدی به عنوان اشعة اسکتر حرکت می نماید. تقریباً تمام اسکترها از این برخورد ناشی می شوند. احتمال وقوع یک برخورد کمپتون به میزان کل الکترون هایی که در یک جسم کاذب وجود دارد متکی می باشد. این برخورد به عدد اتمی مادة جاذب بستگی ندارد؛ ولی به هرحال تحت تأثیر انرژی پرتو و دانسیتة مادة جاذب می باشد.
این دو نوع برخورد در محدودة انرژی پرتوهای ایکس تشخیصی رخ می دهند.
در تولید جفت یک فوتون با انرژی زیاد تحت تأثیر نیروی هستة اتم، انرژی اش به دو ذره تبدیل شده و خود ناپدید می شود. دو ذره، یکی الکترون معمولی و دیگری پوزیترون می باشد. این برخورد با فوتون هایی که انرژیشان کمتر ازmev  02/1  می باشد رخ نمی دهد.
در تجزیه توسط فوتون، هستة یک اتم توسط یک فوتون پرا نرژی تجزیه می شود. قسمت خارج شده از هستة اتم ممکن است یک نوترون یا پروتون، ذرة آلفا و یا یک دسته از ذرات باشد. فوتون می بایست انرژی کافی برای غلبه بر انرژی همبستگی هسته به میزان  mev7 تا 15 را داشته باشد.
 به طور کلی در انرژی های پائین برخورد فتوالکتریک متداول تر می باشد؛ در حالی که در انرژی های بالا برخورد کمپتون غالب است.
1.4. تولید اشعه ایکس
هنگامی که یک جریان الکترونی با سرعت زیاد به هدف برخورد کند، شتاب خود را از دست داده و با تبدیل انرژی ایجاد اشعه ایکس می کند.
به طور کلی اشعه در اثر دو فرایند تولید میشوند:
1- پدیده ترمزی  در این پدیده الکترونها به دلیل انرژی جنبشی که دارند به داخل اتمهای آند وارد میشوند و تحت تاثیر میدان اتمهای سنگین هدف از مسیر اولیه منحرف شده و دارای تغییر سرعت و کاهش انرژی میشوند. این انرژی به صورت پرتو  تابیده میشود. در این فرایند راندمان تولید اشعه بسیار کم و در حدود کمتر از   انرژی میباشد. در این طیف ماکزیمم انرژی مربوط به الکترونی است که بیشترین انحراف را توسط هسته داشته و هیچگونه اتلافی در انرژی آن صورت نپذیرفته است. مینیمم انرژی نیز مربوط به مواد جاذب سرراه فوتون ها است که چه کسری از انرژی آنها را جذب کرده اند. قله انرژی نیز مربوط به بالاترین انرژی اعمالی به تیوب است.
2- پدیده تابش اختصاصی: در این پدیده الکترون های تابیده شده از فیلامان به الکترون های مدارهای داخلی اتم های هدف نظیر لایه های و برخورد می کنند و باعث کنده شدن این الکترون ها از مدار مربوطه می شوند و لذا در این لایه یک حفره به وجود می آید. با پُرشدن این حفره توسط الکترون های لایه های بالاتر، اختلاف انرژی دو لایه به صورت فوتون از ماده هدف خارج می شود. طیف اختصاصی برای تنگستن که عنصر سازنده آند در لامپ های اشعه  است و می باشد.
اگر شدت باریکه الکترونی را در نظر بگیریم، تولید نور و گرما خواهیم داشت. یعنی در سطح آند از انرژی اولیه باریکه الکترونی تشعشع خواهیم داشت. بعد از فیلتراسیون ذاتی که در اثر پنجره خروج تشعشع صورت می گیرد  این شدت به  می رسد و در صورت استفاده از فیلتراسیون افزوده این شدت، تا کاهش می یابد. اما همین در صد کم حاوی تعداد زیادی فوتون است مثلاً در یک رادیوگرافی سینه با شرایط معمول در حدود عدد فوتون وجود دارد.
تاثیر انرژی باریکه پرتو بر کیفیت تصویر نهایی: میزان   معرف قدرت نفوذ پرتو در بیمار و کیفیت تصویر نهایی است.  پائین باعث ایجاد کنتراست زیاد و تمایز بهتر بافتهای نرم میشود. به همین دلیل در ماموگرافی از  های پائین استفاده میشود.
بالا باعث افزایش انرژی سیم و افزایش میزان نفوذ تشعشع در بافت و کاهش کنتراست میشود.
به طور کمی مقدار اشعه دریافتی در گیرنده تصویر با توان دوم  رابطه دارد.
در مورد رابطه  با دانسیته تصویر یک رابطه تجربی وجود دارد. این رابطه بیان میکند که در زیر  به ازای هر تغییر، اکسپوژر ما نصف یا دو برابر میشود. در مقادیر بالای  این تغییر به ازای هر تغییر رخ میدهد.
 تشکیل تصویر اشعه ایکس
عامل تشکیل تصویر، تضعیف متفاوت اشعه ایکس به هنگام عبور از نواحی مختلف بدن (به دلیل اختلاف چگالی و ضریب جرمی در بافتهای مختلف) است.
قانون لامبرت- بیر تضعیف اشعه ایکس را این گونه بیان می کند:
I (z) = I0exp (-µpz)                           I (z) = شدت 
                                                     I0 = ایکس شدت اولیه اشعه   
                                                     µ = ضریب تضعیف خطی
                                                     P = چگالی 
                                                     Z = فاصله بین صفحه منبع و صفحه اندازه گیری
در این رابطه مولد میدان اشعه ایکس یک منبع تک انرژی اشعه ایکس است.
 ضریب تضعیف وابسته به انرژی فوتون منبع و عدد اتمی عناصر بافت است.
در محدوده تشخیص (زیر kev 200) سه روش برای تضعیف اشعه ایکس مورد استفاده قرار می گیرد:
1- پراکندگی همدوس، 2- جذب فوتوالکتریک و 3-کامپتون.
• پراکندگی رایلی (همدوس):
به دلیل انحراف باریکه های اشعه ایکس است که از تحریک اتمها (به خاطر پرتو تابنده) و گسیل مجدد امواج نتیجه می شود و در انرژی های کم (زیر kev 50) رخ می دهد.
• جذب فوتوالکتریک:
فوتون اشعه ایکس با جداشدن یک الکترون با پیوند محکم جذب می شود. انرژی جنبشی الکترون به صورت گرما پراکنده می شود و الکترونی از لایه مجاور به جای خالی ایجاد شده می آید. حرکت الکترون با تشعشع فلوئورسنت همراه است. ضریب تضعیف جرمی در این جا متناسب با توان سوم Z است و در انرژی های فوتونی بین 20 تا 50 kev رخ می دهد.
• پراکندگی ناشی از اثر کامپتون:
به علت برخورد بین فوتون اشعه ایکس با یک الکترون آزاد یا با الکترون یک لایه خارجی که پیوند ضعیف تری دارد ایجاد می شود و این برخورد باعث تغییر جهت و کم شدن افت انرژی اشعه ایکس و پراکندگی الکترون است. این پراکندگی اثر مهم در تخریب تصویر دارد و در انرژی های بین kev 50 تا kev 200 رخ می دهد.
 اثرÖ فوتوالکتریک در موادی با عدد اتمی پائین و انرژی کم غالب است.
 پراکندگیÖ کامپتون در انرژیهای بالا غالب است.
 تفاوت در ضریب تضعیف جرمی کنترل کنندهÖ تشکیل تصویر در رادیولوژی است.
برای یافتن یک استخوان شکسته در انرژی های فوتونی متوسط (50  تا kev 70) کار می شود تا اختلاف ضریب تضعیف استخوان و بافت نرم قابل مشاهده باشد. با توجه به قانون  لامبرت- بیر استخوان بسیار بیشتر از بافت نرم اشعه ایکس را جذب می کند.
این تفاوتها را با محیط کنتراستی می توان افزایش داد. دو محیط کنتراست مثبت و منفی داریم. محیط کنتراست منفی چگالی و تضعیف جرمی بیشتری دارد. مثل دی اکسیدکربن و هوا (بطن نگاری). در محیط کنتراست مثبت عدد اتمی بالا داریم مثل باریم و ید(آنژیوگرافی)

منبع : The Medical Radiation

1 - 2005 Chem Office : اين برنامه  ، يك برنامه بسيار مناسب و قدرتمند براي انجام كارهاي
مختلف از جمله رسم شكل‌ها و فرمول هاي مختلف مورد استفاده در شيمي است . ساختارهاي رسم شده توسط اين برنامه را مي‌توان درمحيط‌هاي ديگر از جمله محيط Word مورد استفاده قرار داد .اگر
 نسخه كامل اين برنامه در اختيار شما باشد مي‌توانيد براي پيدا كردن ساختار و خواص تركيبات شيميائي نيز از آن استفاده كنيد .
2 - ‏Table : يك برنامه‌ي كم حجم بوده كه مي‌توان آن را از روي پايگاه مربوطه دانلود كرد . اطلاعات مختلفي در برنامه وجود دارد . از جمله از آن مي‌توان در آموزش مطالب مربوط به موازنه‌ي واكنش ها و مسائل استوكيومتري استفاده كرد . براي گرفتن نسخه نمايشي با زمان محدود اين برنامه مي‌توانيد از سايت زير استفاده كنيد .
www.chemtable.com                   

 

3 - Orbital Viewer : اين برنامه كم حجم و جالب نيز از اينترنت قابل دانلود كردن است . ازاين برنامه براي آموزش اعداد كوانتومي و شكل اوربيتال ها مي‌توان استفاده كرد .

4 -   crocodil chemistry  : يك شبيه ساز بسيار خوب ازمايشگاهي  
 
  5 - CHEM2000 : يكي از نرم افزارهاي قديمي شيمي بوده كه در داخل خود نرم افزارهاي زيادي براي نصب دارد . بسياري از برنامه موجود در اين نرم افزار در آموزش مفاهيم موجود در شيمي متوسطه قابل استفاده مي‌باشد . مثلا“در اين نرم افزار بازي هاي رايانه‌اي در زمينه فرمول نويسي وجود دارد ، كه در
كنار سرگرم كردن مفاهيمي را هم آموزش مي‌دهد يا بخش هائي در زمينه‌ي جدول تناوبي و آزمايشگاه ساده و …….

6 - Chem4-skills  : اين نرم افزار به همراه يك كتاب عرضه شده كه كپي تهيه شده آن را ممكن است در بازار نرم افزار ببينيد . اين نرم افزار در خود بخش‌هاي مختلفي دارد ، كه در تصوير زير نشان داده شده است . فيلم هاي كوتاه نمايش بخشي از اين نرم افزار را تشكيل مي‌دهد . همچنين نمودارهاي آماده مربوط به مباحث شيمي هم در اين نرم افزار به چشم مي‌خورد و …..

 7 -  softAlchemy : در كنار برنامه‌هاي زيادي كه در زمينه‌ي جدول تناوبي وجود دارد ، اين برنامه نيز اطلاعاتي در باره عناصر ارائه مي‌دهد .در اين برنامه مي‌توان اطلاعات مربوط به تك تك عناصر را مشاهده و از آن‌ها نسخه چاپي گرفت .
8 -  stanford studyware : اين نرم افزار شبيه به يك كتاب الكترونيكي است . داراي فصل بندي‌هاي مشخص بوده كه در هر فصل در زمينه خاصي صحبت مي‌شود . اين برنامه حالت تعاملي دارد يعني در قسمت هائي از آن سوالاتي مطرح مي‌شود كه كاربر بايد به آن ها پاسخ دهد و بعد مي‌تواند، درستي يا نادرستي پاسخ هاي خود را ببيند . بسياري از مطالب موجود در شيمي دوره‌ي متوسطه را مي‌توان در آن يافت .

9 -  DS viewer pro Trial : تقريبا“ آخرين نسخه‌ي نرم افزاري مربوط به رسم و نمايش اطلاعات
مربوط به فرمول ساختاري مواد مي‌باشد . در اين برنامه كامل مي‌توان ساختار ملكول هاي مختلف را
مشاهده و بسياري از خواص آن‌ها را بررسي كرد . مولكول ها را به شكل هاي مختلف نمايش داد .
وضعيت ابر الكتروني و صفحات تقارني و قطبيت مولكول و …… را بررسي كرد .
تصاوير بدست آمده مولكول ها را در محيط‌هاي ديگر نيز مي‌توان استفاده كرد .
از نسخه هاي مشابه ولي قديمي تر اين برنامه مي‌توان به weblab viewer pro اشاره كرد .

10 -  ChemLand : اين برنامه نرم افزاري  مي‌تواند براي آموزش مورد استفاده قرار گيرد . داراي
بخش هاي مختلفي بوده ، كه هر بخش نيز زير مجموعه‌هائي دارد . بسياري از قسمت هاي آن
تعاملي بوده و كاربر مي‌تواند خود را آزمايش و يا نظرات خود را بررسي كند . پيچيدگي خاصي
 در اين برنامه جالب وجود ندارد ، به همين خاطر كاربر به راحتي با آن مي‌تواند كار كند . 
اين برنامه مربوط به بخش شيمي دانشگاه ماساچوست است و  از روي اينترنت قابل دانلود مي‌باشد .

11 -  chemlab : يكي از نرم افزارهاي مدل ساز آزمايشگاهي است ، كه با آن مي‌توان بسياري از آزمايش‌ها  را به شكل مجازي انجام داد .  از تصاوير اين آزمايشگاه مي‌توان در محيط‌هاي ديگر استفاده كرد، در هنگام  ورود به محيط كار مي‌توانيد نوع آزمايش‌هارا انتخاب و …….
نسخه اين نرم افزار نيز از روي اينترنت قابل دانلود است .

12 -  TIMES Education(GCSE) : اين نرم افزار تعاملي كه براي آموزش مفاهيم شيمي و
 خود سنجي با انجام آزمون طراحي شده است ، داراي بخش‌هاي مختلفي است . مثل كلاس درس
آزمون ، و …… كه در تصور مقابل كلاس درس آن نمايش داده شده است . موضوعات دسته‌بندي
شده و در هر قسمت زير مجموعه هاي آن بحث وجود دارد . كاربري بسيار ساده داشته و براي
دانش آموزان علاقمند به شيمي مي‌تواند مفيد باشد .

13 - HyperChem : آخرين نسخه اين نرم افزار كه مربوط به سال 2005 است ، نسبت به
نسخه‌هاي قبلي آن داراي توانائي‌هاي بيش‌تري است . اين نرم افزار براي رسم و نمايش ساختار
 تركيبات داراي پيوند ‌هاي كووالانسي است . با آن مي‌توان حركت هاي مختلف در يك تركيب
را شناسائي و در باره‌ي آن ها اطلاعات مورد نظر را بدست آورد . همچنين مي‌توان ساختار يك
تركيب را به شكل‌هاي  مختلف ديد .

وبلاگ حاضر تلاشی است از سوی گروه شیمی مرکز علمی پژوهشی جوان استان مرکزی